ترکمن نیوز
تاریخ : امروز جمعه ۲۳ آذر ۱۳۹۷
ترکمن نیوز

هودی به ثبت ملی رسید/ لالایی گنجینه ای از فرهنگ اصیل ترکمن اخبار میراث فرهنگی- ترکمن نیوز- مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان گلستان از ثبت ملی هودی (لالایی فرهنگ ترکمن) در فهرست آثار ناملموس کشور خبر داد.

به گزارش پایگاه خبری و تحلیلی ترکمن های ایران؛ ابراهیم کریمی اظهار کرد: در جلسه شورای عالی ثبت کشور با دستور رسیدگی به پرونده های ناملموس به ریاست دکتر فرهاد نظری مدیر کل ثبت اثار کشور برگزار شد ۱۰ اثر استان گلستان در فهرست آثار ناملموس کشور به ثبت رسید.

وی افزود: یکی از این ۱۰ اثر هودی (لالایی فرهنگ ترکمن) بود که در فهرست آثار ناملموس کشور به ثبت ملی رسید.

کریمی در ادامه گفت: هودی، همان خواندن لالایی برای کودکان توسط زنان ترکمن است که در اشعاری ۴ بندی (دو بیتی) در قالب پند و اندرز است،. اشعار این لالایی ها که از زمان های قدیم توسط زنان خوانده شده و به نسل کنونی رسیده، تمامی آرزوهای مادر برای فرزند خود می باشد و این اثر ارزشمند در جلسه شورای عالی ثبت کشور با دفاع کارشناسان دفتر ثبت استان فهرست ناملموس کشور به ثبت رسید.

مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان گلستان ابراز امیدواری کرد با ثبت آثار فرهنگی، تاریخی، طبیعی ، صنایع دستی و میراث معنوی، ناملموس این استان و معرفی هر چه بهتر این آثار، گام های ارزنده ای جهت حفظ واحیای این مواریث ارزشمند برداشته شود.

گفتنی است لوح ثبت اثرپس از طی تشریفات قانونی توسط معاون رییس جمهور و رییس سازمان میراث فرهنگی امضاء و به استان ابلاغ خواهد شد

توضیحاتی درباره زمزمه زندگی مادران ترکمن / هودی بر جریده عالم ماندگار شد

هودی، همان خواندن لالایی برای کودکان توسط زنان ترکمن است که در قالب اشعاری ۴ بندی (دو بیتی) است که در قالب پند و اندرز است، توسط مادران خوانده می¬شود تا کودکان به خواب شیرین بروند. اشعار این لالایی ها که از زمان های قدیم توسط زنان خوانده شده و به نسل کنونی رسیده، تمامی آرزوهای مادر برای فرزند خود می باشد. در حال حاضر با مدرنیزه شدن زندگی، این لالایی ها کم کم رنگ باخته اند.

لالائي در اصطلاح محلي “هودي” Hody گفته مي شود. “هودی” یك واژه مركب است و از دو ماده “هو” + “دی” مشق شده است. “هو” به معنای “خدا” و “دی” فعل امر از مصدر گفتن، به معنی “بگو” می‌باشد.

هودی یك اثر ادبی و در ردیف ادبیات شفاهی زنان تركمن به شمار می‌رود. هودي بيان اميدهاي زنان تركمن براي فرزندان خود مي¬باشد، هودی، بنوعی وصف سجایای اخلاقی برای کودکان می¬باشد که این اشعار در قالب ۴ بندی (قوشیق) یا دوبیتی سروده شده و بسیار دلنشین است.

در لالائي مادران تركمن، آنچه را كه در داستانهاي كهن و سنتي آنان وجود دارد، با آرزوها و خواسته هاي مادر در هم مي¬آميزد. در اين لالائي ها از دائي ها، عموها، خاله ها و از برادران و خواهران نيز سخن به ميان مي¬آيد و بدين ترتيب وابستگي و ارتباط معنوي خانواده با آنان آموزش داده مي شود، همچنين مادر از سجاياي نيكوي پدران و مادران و اجداد آنان ياد مي¬كند و خواسته هاي خود را و هر آنچه را كه براي دلبندش نيكو مي¬داند بر زبان مي¬آورد. در اين لالائي ها مادر از اسب و يراق و شجاعت و قهرماني ها نيز سخن مي¬گويد و بدين ترتيب او با اين قبيل نغمه ها، خوشبختي را براي فرزند خود طلب مي¬كند.

تاثير موضـوع مطرح شـده بر مـوارد اجتماعي- اقـتصادي- فرهـنگي- جغرافـيايـي- كالبدي و …
لالایی جلوه ای از زندگی قوم ترکمن است و مادر ترکمن سعی دارد در کنار ابراز احساسات، کودکش را باغیرت و دوستدار سرزمین اش بزرگ کند. هودی جزو ادبیات زنان و کودکان ترکمن به شمار می¬آید. همواره در متن هودی مادر فرزندش را ستایش و او را دعا می¬کند که این مقوله در تربیت کودک می¬تواند اثر بخش باشد. خواندن لالایی امری فرهنگی و تربیتی محسوب می¬شود، بنابراین در رشد فکری کودکان تاثیرگذار است.

ارزش‌هاي شاخص يا منحصر به فرد هودی را می¬توان نماد و هویت یک قوم و فرهنگ برشمرد. در لالائي مادران تركمن، داستان هاي كهن آنان، با آرزوها و خواسته هاي مادر در هم مي¬آميزد، در مفاهیم هودی متوجه می¬شویم که مادر از خدا می¬خواهد فرزندش رشید و راستگو تربیت گردد و به شکار رود و برایش افتخار آفرینی کند. یکی از نکات قابل تامل و توجه در بحث لالایی ترکمن این است که اکثر هودی ها با کلمه”الله” شروع می¬شوند، و این نشانگر این امر است که با شروع هودی با نام “الله”، توکل به خداوند در ذهن کودک تداعی می¬شود . هودیها از انواع مختلف تشكیل یافته اند كه هر یك، مزامین خاصی دارند.

مهمترین مفاهیم هودی عباتند از:

ستایش مادر از فرزند / آرزوی درونی مادر / چگونگی تربیت مادر / دعا برای كودك / اندزهای اخلاقی و…
در ذیل، نمونه ای از هودی آمده است (در ستایش مادر از كودك):
منینگ گولین آی یالی كودك گل من همچون ماه زیباست
آیا گونه تای یالی همتای ماه و خورشید است
آغزیندن بیر سوز چیقسا آنگاه كه به سخن در می‌آید
شكر آتیلان چای یالی سخنانش همچو قند درون چایی، شیرین است.
هـودی هـودی هـودی هو خدا را بخوان، خدا را بخوان، … / فرزندم خدا را بخوان، خدا را بخوان، …
اسب به تاخت در حال نزدیك شدن است / بنگرید چه كس می‌آید / فرزند مهتر من می‌آید/ از مهمیزش خون می‌چكد.
از دستارش روغن می‌چكد. / اسبش پرنده / بالهایش از نقره / مهیا شده و با سوار شدن بر اسبش شكوه خاصی پیدا می‌كند
با اسبش به شكار می‌رود. / به كوهی می‌رسد كه در آنجا گوزن وجود دارد. / برای تو گوزنی شكار می‌كند. / با خون رفته از شکار که بر پیراهن اش آغشته شده / خسته از شكار باز می‌گردد / مادر قربان صدقه اش می‌رود

نمونه دیگری از هودی:

آلای بالام آلایِ آلا لاین من سنی مادر گهواره را با ریتم آللی¬آللی تکان می¬دهد و فرزندش را در پناه خدا می¬سپارد
آلای بالام آل حوشا بلا لردن قال داشا و خطاب به فرزندش که در گهواره خفته می¬خواند: ” خوشه ها را به دست بگیر و از بلاها به دور باش
دوشمان اولسه جهنم منیگ بالام یوز یاشا بدخواهان و دشمنانت اگر گرفتار جهنم شوند باکی نیست، تو ای فرزندم صدساله شو”
هودی هودی هودی هو هو دیلاین من سنی بگو و زمزمه کن نام خدا را که من تو را به نام خدا می¬سپارم
آلای آلای آلایِ آلای جانام آلایِ مادر گهواره را با ریتم آللی¬آللی تکان می¬دهد و می¬خواند: “جانانم آرام بگیر و بخواب”

آلای بالیم یاشندا ، یاشیل بوریک باشندا و با امید به آینده می¬خواند: “فرزندم در یکسالگی شیرین خود و برسرش کلاه سبزی است که پوشانده ام
آتاسوینگ دوشندا آق اوی تیکینگ جاناما
در ذیل، نمونه ای از هودی آمده است (در ستایش عمه از كودكِ برادرش):
آللي بالليم ياشيندا گهواره را با ریتم آللی¬آللی تکان می¬دهد: کودکم در یک سالگی است
ياشيل بؤريك باشيندا كلاه سبزی بر سر نهاده
آتاسي اوي نينگ دوشيندا در كنار خانه پدرش
آق اوي تيكنگ بالليما آلاچيق سفیدی برایش به پا دارید (اشاره به پسر ارشد)
آللي آللي الله يار گهواره را با ریتم آللی آللی تکان می¬دهد: خداوند نگهدارت
داغلاره ياقيب دير غار بر كوههاي اطراف برف نشسته
داغ نگ غاري اريسين من دعا مي¬كنم ترا، كه تا آب شدن آن برفها
منينگ بالليم يوريسين تو هم راه بيفتي
آللي آللي آيلانچاق گهواره را با ریتم آللی¬ تکان می¬دهد و می¬گوید: به ¬دورت خواهم گشت
آقار سولار بولانچاق در این فصل که آبهاي جاری، گل آلودند (نمادی از بهار)
آلتمش باشي آق اوي نگ آرایش آلاچيق سفيد (۶۰ تیرکی بزرگ خاندان)
گلشيگي دير ساللانچاق گهواره ای کودک است.
آللي آللي الله سي گهواره را با ریتم آللی آللی تکان می¬دهد و می¬خواند : خداوندا
گول ياسد يقده كلاسي سر فرزندم بر روی بالشی تميز است
گول ياسديقي حاسادان بالشي از پرهاي قو،
آغير ماسين كلاسي (خداوندا) مبادا سردرد بگيرد.
آللي بالليم آداغا آسوده بخواب عسلم که برای آرامش تو
غوشلار قونار پوداغا پرندگان بر شاخه ها نشسته اند
پوداغنگ قزل گولي روي شاخه هايي پر از گل
شول بالليما صدقه كه همه اين گلها، ارزانی کودک (برادرزاده ام) است
آللي آللي آل بيتر گهواره را با ریتم¬آللی¬ تکان¬می¬دهد و زمزمه¬می¬کند:همه¬آرزوها برآورده خواهدشد
نار آغاجا گل بيتر كه درخت انار گل مي¬كند
اوچ ياشينا بارانده آنگاه كه به سه سالگي رسید
سايراب دوران دل بيتر بلبل زباني خواهد كرد

نمونه دیگری از هودی با مضامین زیر:

آلای بالام آلایِ آلا لاین من سنی / آلای بالام آل حوشا بلا لردن قال داشا / دوشمان اولسه جهنم منیگ بالام یوز یاشا
هودی هودی هودی هو هو دیلاین من سنی / آلای آلای آلایِ آلای جانام آلایِ / آلای بالیم یاشندا ، یاشیل بوریک باشندا
آتاسوینگ دوشندا آق اوی تیکینگ جاناما / آق اوینگ آق چورگ نی ایمه سم ده بولمه یار / آق اوینگ آق بابگ نی گورمه سم ده بولمه یار / آلای آلای آلایِ آلای جانیم آلایِ / آلای بالیم آدینگا ، قوشلر غونسن پوداغا / (پودق داکی قیزل گول ) پوداغینگ غیزل گولی / من بالیما ساداقا / ساداقا ساداقا ساوچی لر / ال له ری بویوق چی لر / یله گیدن یل چی لر
آوا گیدن آ آوچی لر / آلای آلای آلایِ / آلای جانام آلایِ *** آلای بالیم دی الله / شکرو الحمدلله / مکه نی آواد ادن / ابراهیم خلیل الله *** هودی هودی هودی هو هو دِلاین من سنی / آلای الای آلایِ آلالاین جانامی

ترجمه:

مادر گهواره را با ریتم “آلی آلی” تکان می¬دهد و فرزندش را به پناه خدا می¬سپارد.
و خطاب به فرزندش که در گهواره خفته است می¬خواند: “خوشه ها را بدست بگیر فرزندم و از بلاها بدور باش.
بدخواهان و دشمنانت اگر گرفتار جهنم شوند باکی نیست تو ای فرزندم صدساله شو.”
***
بگو و زمزمه کن نام خدا را که من تو را به نام خدا می¬سپارم.
مادر گهواره را با ریتم “آلی آلی” تکان می¬دهد و می¬خواند: جانانم آرام بگیر و بخواب.
مادر با امید به آینده می¬خواند: فرزندم، دوران یکسالگی شیرینش را سپری می¬کند و سرش را با کلاه سبزی پوشانده¬ام.
برای فرزندم در جوار خانه¬ی پدری اش خانه (آلاچیق سفید) برپا دارید (که بزودی جوانی برومند خواهدشد)
و در ادامه با توجه به بالابودن نرخ مرگ و میر در سالهای گذشته در بین کودکان ترکمن، می¬خواند:
آرزو دارم مزه نانی را از سفره آن خانه¬ی سفید (آق اوی- برپایی آلاچیق سفید برای داماد جوان) بچشم، آرزو دارم کودک خفته در آن خانه سفید را به تماشا بنشینم. (آرزوی دیدن نوه پسری خود)
***
مادر گهواره را با ریتم “آلی آلی” تکان می¬دهد و می¬خواند: ای فرزندم با نام نیکویی که داری می¬خوانمت.
پرنده ها را بر روی شاخصارهای روئیده بر دامن کوه ببین و آن شکوفه ها را بر شاخسارها جوانه زده اند، شکوفه ها ارزانی تو
ارزانی تمام صیادانی که به سوی دریا رفته اند
ارزانی تمام دست های رنگی، رنگرزان ایلم.
ارزانی تمام قلابداران دریا (ماهیگیران) که اصول کسب روزی را به کار می¬بندند.
ارزانی تمام شکارچیانی که به دنبال رزق و روزی هستند.
***
مادر گهواره را با ریتم “آلی آلی” تکان می¬دهد و می¬خواند: جانانم آرام بگیر که خداوند نگه دار توست.
فرزندم بگو الله بگو شکر و الحمدالله که مکه را –که قبله گاه مسلمین است- ابراهیم خلیل الله آباد کرده است.
***
بگو زمزمه کن نام خدا را که تو را به خدا سپرده ام و از خدا خواهم خواست.
در ادامه با تکان دادن گهواره و نوای “آلی آلی” فرزند را به آرامش می¬خواند که آرامش جانانش دغدغه اوست.

هودی به ثبت ملی رسید/ لالایی گنجینه ای از فرهنگ اصیل ترکمن

گردآوری: گروه خبری ترکمن نیوز

منبع: golestanchto.ir

نظرات



نظر شما چيست ؟

- پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد، منتشر نخواهد شد.

- پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط با خبر باشد، منتشر نخواهد شد.

- انعکاس نظر مخاطبین، به منزله تایید آنها از سوی ترکمن نیوز نیست و صرفاً به منظور احترام به نظر کاربران صورت می گیرد.

آخرین خبر ها

هفته پایانی مسابقات قهرمانی اسبدوانی کورس پاییزه آق قلا برگزار شد...

انحصار قیمت‌گذاری بازار در اختیار خودروسازان/تضییع حقوق مردم...

وزیر نساجی ترکمنستان برکنار شد

آب دریای خزر فرصت مهم توسعه گلستان است...

اخلاق بزرگترین سرمایه ما است/ مدیران بی‌اثر با مسوولیت خداحافظی ک...

هفته قهرمانی کورس سوارکاری پاییزه آق قلا فردا برگزار می شود...

تمایل بانک توسعه اسلامی برای مشارکت در طرح ترانس‌خزر...

تکمیل مجموعه سوارکاری آق‌قلا به کمک‌های استانی و دولتی نیاز دارد...

قطع درخت و جان باختن یک نفر در گلستان...

بودجه استان گلستان در سال آینده باید افزایش یابد...

قرجه طیار به دلیل بی‌توجهی و بی‌احترامی به جایگاه نماینده مجلس، ش...

احداث سرعتگیر چاره «تقاطع‌های مرگ» گلستان نیست...

قبرستان گوگلی در انتظار رقبای وطنی تلگرام...

صف فروش دلار در کانال ۹ هزار تومان

نفی همزمان ترور و تبعیض

تاجیکستان و ترکمنستان در فهرست ناقضین آزادی‌های دینی...

بغض گنبد ترکید/گزارش والیبال لیگ برتر شهرداری گنبدکاووس و پیام خر...

قطری‌ها و سردار آزمون، اولین‌های آخرین اردوی تیم‌ملی...

“کعبه بوی بهشت میدهد” قصه بانوی فرمانداری که از منا ب...

۶۱ میلیارد ریال تسهیلات اشتغالزایی در گنبدکاووس پرداخت شد/ ایجاد ...

شهروند،خبرنگار

تبلیغات

تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات

© کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت محفوظ و متعلق به وب سایت "ترکمن نیوز" می باشد. کپی برداری از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع است . مشاوره کسب و کار

بالا