82337910 71231159اخبار محیط زیست- تورکمن‌نیوز: روزنامه همشهری ویژه نامه گلستان در گزارشی به قلم فریده ستایشگر به موضوع خشکسالی سال‌های اخیر در این استان پرداخته و خسارت‌های ناشی از این پدیده جغرافیایی را مورد بررسی قرار داد.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی اخبار ترکمن، در این گزارش آمده است؛ حدود دو سوم مساحت گلستان دارای آب و هوایی خشک و نیمه خشک است که هر سال به دلیل تغییرات اقلیمی و کاهش نزولات جوی برمساحت آن افزوده می شود.
سازمان مدیریت بحران کشور تا پیش از سال زراعی 91-92 اعتقادی به این مسئله نداشت تا اینکه خسارت‌ خشکسالی به شدت افزایش یافت و طبق گزارش مدیریت بحران، در آن سال بیش از 800 میلیارد تومان خسارت به بخش های مختلف به ویژه کشاورزی استان وارد شد.
خشکسالی بیشترین آسیب را در گلستان به عنوان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان محصولات غذایی به بخش کشاورزی وارد کرده است.
در سال آبی 93-94 میزان بارش ها در استان 352 میلی متر بود که سال زراعی 94-95 به بیش از 570 میلی متر (معادل 64 درصد) افزایش یافت.
با این حال در سال گذشته میزان رواناب‌ها 37 تا 75 درصد کاهش را نشان می‌داد. از ابتدای امسال نیز میزان بارش‌ها 6 درصد رشد را نسبت به مدت مشابه سال گذشته دارد.

عوامل موثر بر وقوع خشکسالی
معاون آب منطقه‌ای استان گلستان با بیان اینکه متوسط بارندگی سالانه در استان 454 میلی متر است، گفت: در یک بازه زمانی یازده ساله از سال آبی 84-85 تا سال 94-95 میزان بارش‌های تجمعی در استان به ترتیب 434، 517، 331، 510، 524، 432، 681، 555، 415، 410 و 617 میلی متر بوده است. میزان بارش در برخی از سال‌ها از حد نرمال نیز کمتر بوده اما این بدان معنا نیست که حتما در همان سال خشکسالی رخ داده است.
«سیدمحسن حسینی» افزود: صرف میزان باران تعیین کننده خشکسالی یا ترسالی نیست، بلکه اثرگذاری بارش به عواملی همچون میزان بارندگی، ماه‌های دارای بارندگی، شدت و مدت هر بارش، نوع بارش اعم از برف یا باران، دما و باد غالب در زمان بارش و پس از آن میزان تبخیر که خود نتیجه عوامل مختلفی مثل رطوبت هوا، تعداد روزهای آفتابی و شدت آفتاب، جهت باد غالب و شدت و تداوم آن است، بستگی دارد. همچنین میزان و نوع پوشش گیاهی، جهت، میزان و طول شیب ارتفاعات حوزه و پوشش گیاهی و جانوری در این زمینه موثر است.
علاوه براین میزان، زمان، نوع مصرف آب توسط انسان و تغییرات اقلیمی در این موضوع هم اثرگذار خواهد بود. هنوز بررسی‌های جامعی با در نظر گرفتن تمام عوامل صورت نگرفته است و برای همین نمی‌توان به طور دقیق ادعا یا اعلام کرد که در چه سال‌هایی خشکسالی حادث شده است.
وی اظهار کرد: با این حال سرانه آب در استان هزار و 400 مترمکعب بوده در حالی که این شاخص در کشور هزار و 600 مترمکعب است.از سوی دیگر در افق 1420 نیز با توجه به نرخ رشد جمعیت منابع آبی استان باید حداقل 3 برابر افزایش پیدا کند. این در حالی است که پتانسیل کل منابع آبی استان فقط 2 میلیارد و 485 میلیون مترمکعب است.

همه سدهای استان آبگیری شده‌اند
حسینی بر لزوم احداث سد برای تأمین آب موردنیاز بخش‌های آشامیدنی، کشاورزی، صنعت و محیط زیست هم اشاره کرد و گفت: در حال حاضر 14 سد بزرگ مخزنی و دو سد لاستیکی با حجم 300 میلیون مترمکعب و قابلیت تنظیم 400 میلیون مترمکعب، هم چنین 350 سد کوچک مخزنی، آببندان و مزرعه پرورش ماهی با حجم 100 میلیون متر مکعب و توانایی تنظیم 130 میلیون متر مکعب در استان وجود دارد.
همه سدهای استان آبگیری شده اند البته درصد آبگیری آنها از 14 تا 92 درصد متغیر است. با این حال ساخت دو سد نرماب و آقدکش نیز در حال انجام است که هدف اصلی از احداث آنها، تأمین آب شرب و نیاز بخش کشاورزی است . سدنرماب به تنهایی می تواند به بیش از 600 هزار نفر آبرسانی کند. با توجه به شرایط استان و بروز خشکسالی در برخی از سال‌ها، احداث این سدها ضرورت دارد.
همچنین سه سد چایلی، شصت کلاته و قره چای نیز به منظور تأمین آب کشاورزی و شرب مناطق مختلف استان در دست مطالعه قرار دارد.
وی گفت: از ابتدای سال آبی میزان بارندگی تجمعی در استان 86 میلی متر بوده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته 6 درصد افزایش را نشان می دهد. با این حال فقط در دو حوضه آبریز گرگانرود و اترک سفلی افزایش بارش اتفاق افتاده و در حوضه‌های آبریز قره سو، نکارود و خلیج گرگان به ترتیب شاهد کاهش 24، 83 و 29 درصدی بارش ها هستیم.

خشکسالی شدید در 4 درصد مساحت گلستان
مدیرکل دفتر مدیریت بحران استانداری گلستان در مورد نبود اطلاعات جامع خشکسالی استان گفت: گلستان طی یک دهه گذشته در برخی از سال‌ها در معرض خشکسالی ضعیف تا شدید قرار گرفت اما چون بانک اطلاعاتی جامع و کاملی در این زمینه وجود ندارد، نمی توان آمار مقایسه ای در این بخش ارائه کرد.
« صادقعلی مقدم» به اطلاعات یک گزارش 7 ساله اشاره کرد و افزود: طبق آخرین اعلام سازمان مدیریت بحران کشور که مربوط به 84 ماه گذشته تا پایان شهریور ماه امسال است، 69/2درصد مساحت استان درگیر خشکسالی بوده اند. هرچند اعتقاد ما براین است که مساحت و به تبع آن خسارت های این پدیده، خیلی بیشتر از چیزی است که در این گزارش بیان شده است. در همین گزارش آمده است که 4 درصد مساحت استان از جمله شهرستان های گالیکش، کلاله و مینودشت از خشکسالی بسیار شدید رنج می برند.
800 میلیارد تومان خسارت خشکسالی در 2 سال زراعی
مدیرکل دفتر مدیریت بحران استانداری گلستان درباره برخورداری این استان از اعتبارات خشکسالی و اینکه کشاورزی بیشترین خسارت را از این پدیده متحمل شده است، گفت: تفاوت دیدگاه بین دستگاه‌های متولی در ارائه آمار بارش ها موجب شده است تا سال زراعی 91-92 سازمان مدیریت بحران کشور، اعتقاد چندانی به تأثیر خشکسالی در این استان نداشته باشد.
در همان سال بر اثر این پدیده و از بین رفتن محصولات کشاورزی، بیش از 800 میلیارد تومان خسارت به استان وارد شد. در سال زراعی 93-94 نیز بخش‌هایی از استان تحت تأثیر این پدیده قرار گرفت که مانند سنوات گذشته بازهم بخش کشاورزی بیش از 850 میلیارد تومان خسارت متحمل شد. در سال زارعی گذشته سازمان مدیریت بحران، خشکسالی را در استان تأیید نکرد اما بخش هایی از استان به صورت محدود از این پدیده خسارت دیدند.
امسال نیز از هم اکنون بخش‌هایی از استان به ویژه در مناطق شمالی متأثر از خشکسالی است.

کشاورزان روستایی، متحمل بیشترین خسارت ها
مدیرکل دفتر مدیریت بحران استانداری گلستان ادامه داد: گلستان به دلیل شرایط ویژه ای که در تولیدات بخش کشاورزی دارد و بستر تولید نیز عمدتا در مناطق روستایی است، از خشکسالی خسارت های زیادی دیده است. معیشت، درآمد و اقتصاد جوامع روستایی به بخش کشاورزی وابسته است.
وقوع خشکسالی یا موجب از بین رفتن محصولات در برخی از سال ها شده و یا اینکه میزان تولید را به شدت کاهش داده، برای همین است که روستاییان بیشترین خسارت‌ها را دیده اند. از این خسارت عدد دقیقی وجود ندارد.
همانگونه که خشکسالی های سیستان موجب مهاجرت ساکنان آن به مناطق دیگر از جمله گلستان شد، خشکسالی هایی که در چند سال گذشته در بخش های از گلستان رخ داده روند مهاجرت را تغییر داده است.
کاهش شدید منابع آبی در برخی از مناطق، موجب شده است تا روستاییان که عمده فعالیت آنان کشاورزی و دامپروری بود دست از شغل خود بردارند و تولید را رها کرده و به سمت شهرهای بزرگ بروند که مسائل و آسیب های اجتماعی و فرهنگی زیادی را در پی داشته است. مهاجرت گسترده روستاییان اصلی ترین پیامد اجتماعی این خشکسالی هاست.
مقدم افزود: کاهش جمعیت برخی از روستاهای درگیر با این پدیده به خوبی گواه این مسئله است.
وی به رابطه بین وقوع خشکسالی و اثراتی که بر روی صنایع می گذارد اشاره کرد و گفت: صنایعی که در استان شکل گرفته عمدتا در بخش کشاورزی است.
فعالیت با ظرفیت پایین موجب کاهش اشتغال نیروی کار، کاهش درآمد، تلف شدن سرمایه گذاری‌های انجام شده و مسائل عدیده ای می شود که جزو خسارت های پنهان خشکسالی است.

اجرای سیستم نوین آبیاری در 47 هزار هکتار از اراضی کشاورزی
طبق آمار شرکت آب منطقه ای استان بیش از 78 درصد آب استحصالی استان در بخش کشاورزی مورد استفاده قرار می گیرد اما هنوز هم راندمان آبیاری در این بخش فقط 36 درصد است.
مدیر زراعت جهادکشاورزی گلستان با اشاره به استقرار سیستم های نوین آبیاری در بخشی از اراضی کشاورزی استان، گفت: طبق بررسی های مشاور، بیش از 120 هزار هکتار از اراضی کشاورزی استان مستعد اجرای روش های نوین آبیاری هستند تا راندمان آبیاری 75 تا 90 و در برخی از روش ها تا 95 درصد افزایش پیدا کند.
« محمدرضا عباسی» افزود: از ابتدای اجرای طرح تاکنون، این روش ها در بیش از 47 هزار هکتار از اراضی آبی استان اجرایی شده است. با اینکه دولت تسهیلات خوبی به کشاورزان متقاضی می‌دهد و تا 85 درصد هزینه‌های اجرای طرح را متعهد شده است، اما کشاورزان به دلیل نوع فرهنگ حاکم بر کشاورزی و مشکلات مالی که دارند، اقبال چندانی به این طرح‌ها نشان نمی‌دهند. البته وزارتخانه طرح‌های دیگری همچون بازسازی چشمه ها و قنوات، انتقال آب با لوله، احداث آببندان های کوچک و ... را نیز در دستور کار دارد که در هریک از این بخش‌ها در صورت وجود متقاضی، تسهیلات پرداخت می‌شود.
وی با بیان اینکه جهادکشاورزی مخالف کشت محصولات با نیاز آبی بالا در استان است، گفت: در استان سالانه بیش از 70 ، 80 هزار هکتار برنج کشت می‌شود. آبیاری غرقابی موجب هدررفت شدید آب شده و علاوه بر این منابع خاکی را نیز نابود می‌کند. وی بیان کرد: در فصل زراعی جاری علاوه بر خسارت سایر حوادث مانند سیل و سرمازدگی، بخشی از محصولات نیز به دلیل خشکسالی خسارت دیده اند. از طرفی این پدیده موجب شده تا بخشی از اراضی کشاورزی نیز به دلیل نداشتن رطوبت کافی، از گردونه کشت خارج شوند.

صنعت بخش مقاوم در برابر خشکسالی
معاون آب منطقه ای گلستان با بیان اینکه مشکلی برای تامین آب موردنیاز بخش صنعت وجود ندارد، گفت: در حال حاضر حدود 3 درصد آب استحصالی در استان به مصرف بخش صنعت می رسد در حالیکه تخصیصی که برای این بخش در نظر گرفته شده، بیشتر از میزان فعلی است.
«سید محسنی حسینی» ادامه داد: زمانی که سدی در استان احداث می شود، حقابه بخش های مختلف از جمله صنعت نیز محاسبه می شود. در حال حاضر در برخی از مناطق با اینکه نیاز بخش صنعت مورد توجه قرار گرفته است، اما واحد صنعتی برای استفاده از این آب در آن مناطق ایجاد نشده است.
وی افزود: در آینده نیز در صورت استقرار صنایع سنگین از جمله صنایع فلزی کمبود آب برای بخش صنعت نخواهیم داشت و در برخی از مناطق مانند نوارشمالی استان که منابع آب محدود است، از آب های غیرمتعارف و شیرین کردن آب دریا برای صنایع استفاده خواهیم کرد.
باهمه چالش های عنوان شده و با وجود تاکید بر در معرض خطر قرار داشتن این استان از سوی مسئولان و کارشناسان استانی، گلستان مشمول بند 11 و 12 قانون ستاد بحران کشور نشده و از استان های خشک کشور به شمار نمی‌رود.
همچنین با در نظر گرفته شدن گلستان به عنوان یکی از استان های شمالی، در ناحیه آب و هوایی معتدل کشور و بررسی براساس شاخص های عمومی عددی و نه شرایط حقیقی، این استان در حال حاضر به عنوان یکی از استان های مبدا در انتقال آب است. یعنی بخشی از کمبود آب سمنان از انتقال آب از گلستان به این استان تامین می شود./ایرنا

مطالب مرتبط:

تجاری سازی فرش ترکمن توسط کمیته امداد گلستان

افزایش مصرف آب در استان گلستان

نشست مشترک مدیر عامل شرکت گاز و مدیر کل ثبت احوال استان گلست

وجود ببر هیرکانی در گلستان صحت ندارد

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب گلستان: کمبود آب گلستان را بارش‌ها

بررسی اثرات زیست محیطی ساخت سد رامیان در استان گلستان

نوشتن دیدگاه

نظراتی که حاوی توهین یا افترا می‌باشند، منتشر نخواهند شد.
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابه دارند، انتشار نمی‌یابند.
نظرات منتشر شده مخاطبین به منزله تایید یا رد آن توسط تورکمن‌نیوز نیست و تنها در جهت رعایت حقوق نظر دهندگان انتشار می‌یابد.

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

Daevat Be Hamkari

shams01

آخرین خبرها

دعوت به همکاری

Hamkari Daevat02

Agahi Paziresh

bazar banner2

Banner ArzanSara

Banner001

Irandokht

Berenj Jahed

bamdad3

English Lerner

Type Daneshjoei2

 Amlak istanbul

 

NewsGonbad Log

 

Kanal Telgeram