شهر 300x198 - سیمین شهر با کدامین وجه تسمیه/نامگذاری غیر اصولی شهرهای جدید ترکمنصحراتورکمن نیوز: سیمین شهر متشکل از سه روستای اومچالی- قارقی- کتوک- اخیرا به شهرهای جدیدالتاسیس جمهوری اسلامی ایران پیوست.  البته قصه شهرشدن آن سردرازی دارد که ما را با آن بحث و مجالی نیست. فقط ذکر این نکته را لازم میدانم، اسم جدید یعنی سیمین شهر زاییده اختلافات شهروندان و شورای اسلامی وقت روستاهای فوق بوده است  و گرنه با کمی درایت و عقلانیت اجتماعی  مساله نام گذاری با لحاظ ریشه و صبغه تاریخی روستاها خیلی راحت حل میشد و حتی به اسم یکی از روستاهای فوق با ترجمه فارسی تا مرحله تثبیت به وزارت کشور پرونده سازی شده بود که با اختلافات موجود دوباره پرونده شهر شدن عودت خورد و بدین ترتیب مایه نگرانی آحاد شهروندان را فراهم ساخته است.

لذا با آگاهی از افکار و خرد جمعی و حساسیت موجود در این شهر نسبت به نامگذاری سیمین شهر در این مقاله سعی نگارنده بر آن است که از دیدگاه تئوریک به گذشته این سه روستا و وجه تسمیه آنها بپردازم.

ضرب المثلی است میگوید “تاوشانا دوغدیق دپه “یعنی برای خرگوش زادگاهش مقدس است. لذا طبیعی است هر فرد عاقل و بالغی به موطن و جریانات ساری و جاری در آن مکان حساسیت به خرج دهد و این حق طبیعی و منطقی هر شهروندی است در زمینه نامگذاری شهر خویش کنکاش و تحلیل مساله نماید.

با این مجمل اعتقاد براین است سیمین شهر هیچ گونه سنخیتی از حیث معنایی با سه روستای مذکور ندارد چونکه هر اسم و نامی که بر روی اشخاص یا جمادات یا اماکن گذاشته می شود براساس مفهوم و منظور و تداعی عقبه مولفه های  هویتی و قومی و زبانی و مذهبی صورت می گیرد از این منظر در مورد اسم جدیداین سه روستا موارد فوق الذکر لحاظ نشده است.

این قلم  مدعی است هر زمانی که اسمی از اومچالی به میان می آید فورا شخصیتهای بزرگی مثل تایجان آخوند و عبدی ایشان آخوند و نیاز قلیچ آخوند حنفی ها به ذهن متبادر می شود که هر کدام با دنیایی از از علم تقوا و صداقت، بستر ساز وحدت در منطقه خودشان بودند و همین طور هنرمند چیره دست قزاق پانگ همیشه با نام اومچالی به خنیاگری پرداخته است.

برای نگارنده خیلی مواقع پیش آمده است وقتیکه نام اومچالی را در جواب محل سکونت اینجانب می شنیدند اکثرا اظهار می داشتند زادگاه همان خالیپا باغشی معروف می باشد که با کسب شهرت و اعتبار جهانی نام و آوازه اومچالی را به گوش جهانیان رسانده است.  دیگر اینکه اومچالی زمانی در رشته ورزشی والیبال زبانزد خاص و عام بود. از جمله اسلامی ها، قروی ها و پنق ها و آمانزاده ها با نام اومچالی در ترکمنصحرا والیبال بازی می کردند اما یکدفعه همین روستا با تمام این عقبه و سابقه تاریخی  و فرهنگی …نامش را با با سیمین شهر تعویض نماید بالکل صفحات هویتی و مدنیت پیشین تیره و تار می گردد که به نظر نگارنده استحاله های  فرهنگی و مسخ فرهنگی و بیگانگی های هویتی و مدنی گوناگونی را به دنبال خواهد داشت. چرا که ذهن یکباره با یاد اسم جدید داشته های قبلی را گم کرده و تار و پودهای فرهنگی شکننده و آسیب پذیرخواهد شد و در نتیجه می تواند متعاقب اینگونه شکنندگی ها مصیبتی در در دنیای فرهنگ و اندیشه رخ خواهد داد که عوارض های بعدی ناپیدایی را به همراه خواهد داشت.

همچنین وقتی اسمی از قارقی برده  میشود ذهن بلافاصله قربان آخون و بردی جان آخون و ساری آخون را تداعی میکند.هنوز هم هر جا یادی از قارقی میشود میگویند همان روستای استادان نامبرده میباشد. در واقع اسم آن بزرگواران فقید با قارقی عجین گشته است. ولی اکنون یکدفعه قارقی در کنار اومچالی و کتوک اسمش را با سیمین شهر جایگزین نماید آیا دوباره برای کسیکه اولین بار این اسم را میشنود مجددا قارقی به آن شکل ایده آل  تداعی خواهد شدصد البته خیر. دیگر اینکه از بعد ورزشی پهلوانان قارقی در ترکمن صحرا معروف هستند که طریک ها و تراجها و کم ها و کرها  همیشه با نام قارقی کشتی میگرفتند. ازاین منظر نیز میطلبد جهت ادامه این یاد و و خاطرات و انسجام فرهنگی  و متعاقبا ایجاد وحدت قومی  انسانی در منطقه نسبت به کلمه سیمین شهر تجدید نظر عالمانه و روشنفکرانه صورت گیرد.

و همینطور  روستای کتوک نیز مامن شخصیتهای بزرگی نظیر ماشاد آخون و بایجان آخون ها …بوده است که همیشه در دینداری و درستکاری وحدت طلبی زبانزد بودند و معنی لغوی کتوک نیز مثل اومچا و قارقی ریشه و بن میباشد.در این روستا نیز مثل اومچالی والیبالیستهای بزرگی همچون اونق ها  و ایری ها و کتوک ها و قزل ها …در جای جای ترکمنصحرا کتوک را برسر زبانها اندختند.لذا منطق حکم میکند اهالی این روستا نیز در معیت دو روستای همجوار دیگر از استتار و گم شدن نام کتوک و عدم تناسب اسم  جدید با گذشته آن روستا حساسیت به خرج دهند.

علی ایحال این سه روستا به به لحاظ اسکان  تاریخی نیز به به صورت تصادفی نبوده است که در کنار هم قرار گرفته باشند بلکه میتواند مبنا و قرابتهای  فرهنگی و مشترکات اصیلی آنها را جمع کرده باشد که در واقع براساس توضیحات بعدی تشابهات معانی اسم روستاها و وحدت  قومی فرهنگی و عقیدتی  این مشترکات به تایید میرسد.

به وام از عید محمد اونق شاعر صحرا اسم سه روستای مذکور از لحاظ ساختاری و معنا ارتباط تفکیک ناپذیری با هم دارند.توضیح کاملتر اینکه اگر یک قارقی (نی) رادر نظر بگیریم آن قسمت از ریشه را که معمولا کنده مانند و کروی شکل میباشد(کوتک) میگویند و درست زیر و گرداگرد کوتک نیز ریشه های میخ مانند و پراکنده و چسبنده به کوتک و در واقع به نوعی حدوسط کوتک و قارقی را (اومچا) میگویند و و آن چوب و راسته صافی را که به آبشخور آن ریشه ها یعنی کوتک و اومچا بوجود آمده است (قارقی) گفته میشود. عجیبتر اینکه این ترتیب گیاهی در نحوه اسکان فیزیکی این سه روستا رعایت شده است و مشاهده میکنید که (اومچالی) یا (بناور)درست در مرکز سه روستا قرار گرفته است. بنابراین حدوسط معنای سه روستای مذکور بن و ریشه است که در این راستا بود که سابقا “اومچالی” را (بناور )ترجمه کرده بودند.

نگارنده معتقد است از نظر لغوی سه روستای فوق هیچگونه تفاوت و فراقتی از همدیگر ندارندو در واقع نماد عینی وحدت در عین کثرت را با زبان بی زبانی به منصه ظهور رسانده اند.لذا قضاوت برهر شخص منصفی به جهت اعتراض به اسم گذاشته شده آسان خواهد بود  و انتخاب و آلترناتیو سیمین شهر همچون نگین شهر (اسم جدید روستای ترکمن نشین نظام اباد سابق از توابع آزاد شهر) همزمان با سیمین شهر محلی از اعراب نخواهد داشت.

بنابراین گفته ها عجالتا این قلم از شورای های جدیدالانتخاب خواستارآنست همگی همت به خرج داده و اسم مناسبی در شان گذشته وفرهنگی و علمی و مذهبی و قومی انتخاب نمایندو شهروندان را از این ثقل معنایی و زبانی برهانند و اگر موانعی نیز هست تنویر افکار عمومی بنمایند . گفته اند” گچمیشی بولمادیغینگ گلجگی بولماز” با الهام از گذشته مان وامید به آینده مان و زندگی در زمان حال مان ، بیایید میراثهای فکری و فرهنگی و قومی خودمان را پاس داریم و با پرداختن به مسائل جزئی و حواشی های بی مورد از مسائل عمده غفلت نکنیم

نوشته دکتر رشید نافعی

فعال فرهنگی، اجتماعی و سیاسی ترکمن

هدف " ترکمن نیوز " گسترش اطلاع رسانی است. لذا انتشار این مطلب به معنای تائید محتوای آن نیست
انتشار دهنده : Medeniyet
تاریخ و زمان خبر

۱۹:۰۳

۳۰ تیر ۱۳۹۸

چاپ
تلگرام
اینستاگرام
گوگل پلاس
فیسبوک
توئیتر
فونت بزرگ
فونت کوچک