تقویم ترکمنی قره‌بیترکمن نیوز-  ‍ تقویم ترکمنی قره‌بی (۱۳۹۸ ش.)/ اثر: استاد حاج ملاعبدالله گوکراد

میدام سیره گزر اۏل دؤرت دنگی-دوُش/ اۏلار بیلن بۏلار عالَم یۆزی خۏش
اۏل دؤردۆنگ بیری بار دائم سبزه‌پوش/ کلّه‌سی بوُزدان دیر آیاغی اۏتدان

آیغیت-امسال در سالشمار حیوانی ترکمنی، سال «خوک» است که در تقویم حیوانی ترکمنی «قاراکییک» نامیده می‌شود. امسال نیز تقویم قره بی به کوشش حاج ملاعبدالله گوکراد را منتشر می‌نماییم.

بر اساس توضیحات استاد حاج ملاعبداله گوکراد، مهمترین رویدادهای فصول در تقویم ترکمنی قره‌بی به شرح ذیل است:

۲۰ اسفند – آغاز بهار.

۲۰ خرداد- آغاز تابستان. در این روز ستاره‌ای به نام اۆلکر (پروین) در آسمان ظاهر می‌شود و تابستان شروع می‌شود (دۏغدی تۏمۇس، باتدی قیش)
اولکر در زبان عربی «ثُریّا» است.

۲۰ شهریور- آغاز پاییز (= چیگرک Çigrek).

۲۰ آذر – آغاز زمستان در تقویم ترکمنی قره‌بی. ۱۵ روز اول را «قارا خزان Gara Haza:n» می‌گویند. و از ۵ اسفند تا ۲۰ اسفند (به مدت ۱۵ روز) را «قارا قیش Gara Gyş» می‌گویند که زمستان پایان می‌یابد. «یالقاسا یاز، قارغاسا قیش» (ضرب المثل ترکمنی)، «قیش باشی قارا خزان»(ضرب المثل ترکمنی).

۵ دی تا ۱۵ بهمن- ۴۰ روز چله بزرگ.

۱۵ بهمن تا ۵ اسفند- ۲۰ روز چله کوچک.

۱۰ بهمن تا ۲۰ بهمن- ۱۰ روز «دۆولن düwlen» که از هر چله ۵ روز می‌گیرد.

۱ مرداد «اۆچ ییلدیز Üç ýyldyz» (سه ستاره) طلوع می‌کند که شبها سرد می‌گردد. «اۆچ ییلدیزدا تۆن (= گیجه) ساویر، یالدیراقدا گۆن ساویر» (ضرب المثل ترکمنی)
«اوچ ییلدیز» در زبان عربی «جوزاء» و در فارسی «دوپیکر» نام دارد.

۲۰ مرداد- ستاره «یالدیراق» Ýaldyrak طلوع می‌کند که خورشید رو سردی می‌رود.
در زبان عربی یالدیراق را «شعریٰ» و در فارسی «ستاره سبز» می‌گویند.

۱۰ آبان «قارّاوجا Garrawja» نامیده می‌شود که سرمای ناگهانی بر طبیعت حاکم می‌شود. «قارّاوجادا قوُل بویار، خزان‌دا بایاری» (ضرب المثل ترکمنی)
قارّاوجا را در فارسی «خُنَکای شدید» می‌گویند.

لازم به یادآوری است قره‌بی فردی دانشمند از اوزین آق یموت‌ها بوده است که تقویم وی نیز به نام خودش اشتهار یافته است.

تاریخ و زمان خبر

۱۷:۳۶

۱۰ دی ۱۳۹۷

چاپ
تلگرام
اینستاگرام
گوگل پلاس
فیسبوک
توئیتر
فونت بزرگ
فونت کوچک