تحلیل انتخابات گنبد بعد از تحولات اخیرتورکمن نیوز:  به نظر می رسد انتخابات یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی به دلیل رد صلاحیت نامزدهای اصلاح طلب و اعتدال گرا و شخصیتهای مستقل و با تجربه در شهرهای بزرگ و مراکز استانها یکی از سردترین و غیر رقابتی ترین انتخابات بعد از انقلاب باشد. اما در مناطق قومی و اقلیتهای مذهبی قضیه اندکی متفاوت است. آنها همیشه ترجیح می دهند از میان خودشان یک نماینده در درون مجلس داشته باشند تا ازحق و حقوقشان دفاع نمایند. حوزه ی انتخابیه ی شهرستان گنبد ۳۵۰ هزارنفرجمعیت دارد. از این تعداد ۲۵۰ هزار نفر واجد شرایط رای دادن هستند و معمولاً ۱۵۰ هزار نفر هم در انتخابات شرکت می کنند که حدود ۶۰ درصد واجدین شرایط را شامل می شود. این منطقه از طوایف و فرقه های گوناگونی تشکیل شده که شناخت جزئیات آن کار هر کسی نیست.

عدم آگاهی از منش و رفتار قومیتها و کنش و واکنش آنها هم منجر به دست آوردن تحلیل دقیق اوضاع نمی شود. درغیاب اطلاعات دقیق از جزئیات ونحوه رفتار افراد و قومییتها و طایفه ها بیشتر تحلیلها حدس گمانی بیش نمی شود. هر کس اطلاعات دقیقتر و شناخت بروزتر و ریزتری داشته باشد تحلیل و ارزیابی اش هم دقیقتر خواهد بود. منهم با یک اطلاعات ناقص و بیشتر با پرسجو از دوستان و فعالان سیاسی این تحلیل را ارائه می دهم که باشد برای شناخت گوشه ای از رفتار مردم در انتخابات مؤثر افتاد و به هوشیاری نامزدها و طرفدارانش بیفزاید. من هدفی غیر از این ندارم و آنچه درست تشخیص می دهم را با دوستان انتخاباتی در میان می گزارم. بدیهی است وقتی اطلاعات و آمار دقیق و جامعه شناسانه از طرف نهادهای ذیربط وجود نداشته باشد تحلیل های هم دقیق از آب در نخواهد آمد. من با قبول این پیش فرضها و پیش زمینه ها وارد بحث می شوم.
یکم: اول از طایفه ی خودم (قوجقها) شروع می کنم. با تحولات جدیدی که بعد از تایید ورد صلاحیتها بوجود آمد. تعداد نامزدهای این طایفه دو نفر سلیمان هاشمی و رشید خرمالی می باشند. در واقع رشید خرمالی جایگزین رستگار شده است. رد صلاحیت عبد الله رستگار بیشتر به نفع سلیمان هاشمی تمام می شود تا رشید خرمالی. اگر ایشان مجدداً تایید صلاحیت شوند ضررش هم به هاشمی بیشتر خواهد رسید تا خرمالی. اگر رستگار موفق به گرفتن تایید صلاحیت نشود چند گزینه برایش محتمل است. اگر از هاشمی حمایت نماید شانس هاشمی را برای پیروزی خیلی بالا خوهد برد. اگر ازمهندس خرمالی حمایت نماید بسیار تاثیرگذار خواهد بود. چون هنوز خرمالی مانند هاشمی خیلی شناخته شده نیست. قدمت فعالیت او هم کمتر از هاشمی است و رد صلاحیت او در مرحله اول هم فرصت تبلیغ را از او گرفت و صدمات زیادی به او زد. به هر حال تعادل میان این دونفر به موضع گیری رستگار بستگی دارد. اگر او تایید شود معادلات بطور کلی تغغیر خواهد کرد. اگر او موفق به گرفتن تایید صلاحیت نشود بهترین گرینه برایش ممکن است سکوت باشد. چون حمایت اواز خرمالی نقارها و شکافها را با هاشمی بیشتر و بیشتر خواهد کرد چون با هاشمی هم دایی و یگن هستند و هم همسایه ی دیوار به دیوار (دو روستای سلطانعلی و قزاقلی فقط یک کیلومتر با هم فاصله دارند). البته من همینجا اعلام می کنم معیار طایفه بیشتر در روستاها پر رنگتراست تا شهرها. ساکنان شهرها بیشتر در روی توانایی افراد حساب کنند تا طایفه و تیره.
دوم: طایفه ی یولمه ها. این طایفه هم نزدیک ۲۰ هزار رای دارند. در حال حاضر شاخصترین نامزد آنها قرجه طیار می باشد که با ورود دیگر نامزدها به پایگاه رای ایشان و تعدد نامزدها قطعاً همه ی رایهای سنتی و طایفه ای نصیب ایشان نخواهد شد و با چالشهای زیادی روبرو خواهد شد. اما با عملکرد مثبت خود در دیگر مناطق در دوره چهار سال نمایندگی اش ممکن است این ریزش را با رویشهای جدید جبران نماید. به هرحال خانواده طیار در میان یولمه ها حتی در میان ترکمنها جزو خوش نام ترین خانواده ها محسوب می شوند که نباید دست کم گرفت.
سوم : طایفه ی قایناقمازها یا قان یوقمازها(ترجمه اش می شود خون نمی چسبد). این طایفه هم یکی از مهمترین طایفه های ترکمنها می باشد که گفته می شود حدود ۱۵ هزار رای دارد. ولی هنوز نتوانسته اند جایگزین مناسبی به جای مرحوم معمی هلاکو پیدا کنند در نتیجه مجبور بودند یا با نامزد قوجقها همراهی نمایند یا با نامزد یولمه ها. این طایفه دو نامزد داشت طاهر سارلی و ناصرقلی سارلی. ولی گویا به نظر می رسد تنها ناصرقلی سارلی توانسته است از سد شورای نگهبان بگذرد و مورد تایید قرار گیرد. اما گفته می شود تمام رای این طایفه تنها نصیب ایشان نمی شود و نامزدهای جوان و پر قدرتی مانند عبدالحکیم آق ارککلی و یوسف خانی و حتی شهرام غراوی و صمد بردی پور در آن منطقه رای قابل توجهی دارند.

چهارم: طایفه ی دازها. شاخصترین نامزد این طایفه صمد بردی پور می باشد که دو بار تجربه تلخ شکست را در کارنامه ی خود دارد و برای بار سوم برای پیروزی خیز برداشته است اما تعدد نامزدهای موجود در اطراف ایشان اجازه نخواهد داد ۴۰ هزار و ۳۰ هزار رای دوره قبل را بتواند تکرار کند. چون گفته می شود نامزدهایی مانند حکیم آق ارککلی و یوسف خانی و غراوی هم از پایگاه رای او تغذیه می کنند و رای قابل توجهی برای خودشان اختصاص خواهند داد. گفته می شود تعداد رای طایفه داز زیاد نیست چون آنها در حوزه های کلاله و گنبد و آق قلا پراکنده هستند. اما در دوره های قبل یکی از شگفتیهای صمد بردی پور این بود از دیگر مناطق و طوایف به اندازه ی کافی رای می گرفت. تحلیل رای ایشان در چهار سال یا هشت سال قبل برایم مشکل بود. چون تحقیق میدانی هم نکردم چگونگی کسب رای ایشان در دیگر طوایف هنوز هم برایم یکی از معماها است.
پنجم: حمید سالمی هم از منطقه ی مرزی داشلی برون نامزد شده است حالا صرف نظر از طایفه و قوم ایشان تعلق خاطر و نزدیکی و همسایگی که به آن منطقه دارد حدود یک سوم ۱۵ هزار رای آن منطقه را به خود اختصاص خواهد داد و رای نامزدهای پر رای را خواهد کاست. حکیم آق ارککلی هم به نظر می رسد یکی از پدیده های این دوره ازانتخابات باشد و با سخرانی های جسورانه با قدرت بیان و سخنوری خوب نگاهها را به خود جلب کرده است. اگر دعوت یاشولیها را قبول کند همه ی نامزدهای یاشولیها را را با چالش روبرو خواهد کرد.
ششم: یاشولیها. به نظر می رسد یکی از تاثیرگزارترین گروهها گروه تشکیلات یاشولیهای سنتی می باشد. خاصیت سازماندهی و تشکیلات این است قدرت گروه را افزایش وافرادش را محدود می کند. چون طرفداران گروهها و احزاب و سازمانها نمی توانند هر تصمیمی را خود سرانه بگیرند و اعلام نمایند. مجبورند تابع تشکیلات سازمانی خود باشند. گفته می شود یاشولیها ۴۰ نفر کادر اصلی و ۱۶۰ نفر امین اعضای شهری و ۴۰۰ نفر امین اعضای روستایی دارند و در مجموع ۶۰۰ نفر می باشد که هیچکس نمی تواند قدرت تشکیلات آنها را نادیده بگیرد. برای این گروه چند سناریو محتمل است که مجبورند بر حسب شرایط رقبا آنها را پیاده نمایند.
الف: این گروه رقیب اصلی خود را غیرترکمنها(فارسها و ترکها و سیستانیها و شاهرودیها و سبزواریها و نیشابوریها و کردها) می دانند. غیر ترکمنها ۵۰ هزار رای دارند و ترکمنها ۱۰۰ هزار رای. بنابراین آنها معتقدند حق نمایندگی گنبد متعلق به ترکمنهاست که نباید از دست ما برود. چون قبلاً پیروزی سلیمان عباسی در دوره ی نهم ضربه سختی به آنها وارد کرد و سبب تولد گروه یاشولیها که قبلاً درانتخابات شوراها فعال بودند به انتخابات مجلس هم تعمیم داد.
ب: این گروه تمام نامزدهای ترکمن را دعوت خواهند کرد تا برنامه های خود را اعلام نمایند و معیار یاشولیها رابرای انتخابات مجلس به پذیرند و خود را در معرض رای این گروه قرار دهند. اگر تمام نامزدهای ترکمن شرایط یاشولیها را بپذیرند و از آنها تمکین نمایند آنها می توانند سه نامزد را برای مردم معرفی نمایند. در صورتیکه نامزدهای غیرترکمن متفرق باقی بانند. اما احتمال موفقیت این سناریو مقداری دور از ذهن می باشد چون همه ی نامزدها از یاشولیها پیروی نخواهند کرد.
پ: قبلاً نامزدهایی مانند قرجه طیار و عبدالله رستگار و داود آورند و نادرقلی سارلی و یوسف خانی گفته بودند برنامه های یاشولیها را قبول دارند و از آنها تمکین خواهند کرد. از این گروه دو نفر داوود آورند و عبدالله رستگار رد صلاحیت شده اند و بقیه در صحنه حضور دارند. یاشولیها می توانند از میان اینها دو نفر را انتخاب نمایند به شرطی که مخالفان یاشولیها و فارسها دست به ائتلاف نزنند و متفرق باقی بمانند.
ت: سناریوی سوم این است اگر غیر ترکمنها و مخالفان ترکمن یاشولیها به ائتلاف برسند و هرکدام یک نامزد معرفی نمایند. انتخابات گنبد قطعاً سه قطبی خواهد بود و پیش بینی اش هم مشکل. یاشولیها چون تاثیر گزاری بیشتری دارند مخالفان زیادی هم دارند و مخالفان آنها هم ظرفیت پیروزی را دارند به شرطی که متحد شوند. البته این سناریو هم بسیار ضعیف است. لازمه این کار انسانهای توسعه یافته و دور اندیش می خواهد که هنوز بخش زیادی از مردم ما فاقد آن هستند. آنها به این آسانی نمی توانند در کوتاه مدت به وحدت و توافق برسند و ائتلاف تشکیل دهند. ائتلاف و توافق وقت بسیاری می خواهد که در کوتاه مدت شدنی نیست.
ث: یاشولیها برای همه نامزدها دردسر ساز شدند ولی برای ترکمنهای نگران راحت تر. اگر کسی وارد جرگه ی یاشولیها شود انتخاب شدن از میان آنها آسان نیست و اگر وارد نشوند بدون ائتلاف پیروز شدن بر نامزد آنها هم آسان نیست. اگر عباسی در دوره نهم پیروز نمی شد این دردسر برای نامزدها درست نمی شد که هم از سد یاشولیها بگذرند هم از سد مردم.

ج: در بیرون یا شولیها محتمل ترین سناریو ائتلاف میان بردی پور و سلیمان هاشمی است. چون آنها در چهار سال گذشته سمپاتیهای زیادی نسبت به یکدیگر نشان داده اند اگر بتوانند بر منییتهای خود غلبه بکنند. دراین صورت پیروزی آنها بر نامزد یاشولیها غیر ممکن نخواهد بود. ولی کثرت نامزدها نخواهد گذاشت آنها با یکدیگر ائتلاف کنند چون شکسته شدن رایها همه را به رای خود امیدوار نگه می دارد.
چ: نامزدهای لایه اول. به نظر من نامزدهای پر رای و لایه ی اول اینها هستند. بردی پور و هاشمی و غراوی و طیارو شیبک و صلاحی. نامزدهای لایه دوم حکیم آق ارککلی و یوسف خانی و ناصر قلی سارلی و سلیمان عباسی و رشید خرمالی. بقیه هم در لایه ی سوم قرار دارند. چون هنوز چندان شناخته شده نیستند مردم در روی افراد ناشناخته به یکباره نمی توانند تصمیم بگیرند.اگررستگار وارد شود قطعاً معادلات یاشولیها و ترکمنها را به هم خواهد زد و تاثیر زیادی خواهد گذاشت. اگرنامزدهای غیر ترکمنها متحد شوند محور اصلی نامزد یاشولیهای سنتی خواهد بود اگر یک نفر معرفی نمایند. چون تمام رایهای سرگردان ترکمنها که از پیروزی غیر ترکمنها می ترسند به سمت آنها سرازیر خواهند شد. البته فعلاً تمام تحلیلها موقتی است فقط چند روز ارزش دارد و احتمال تغییر و تحول زیاد است اگر معادلات به هم بخورد نیاز به تحلیل و ارزیابی جدیدی خواهد بود.
ح: از فعالیت یاشولیهای مدرن زیاد خبر ندارم بنابراین نفیاً و اثباتاً در مورد آنها نمی توام چیزی بگویم.

 

✍️ امان محمد خوجملی

انتشار دهنده : shirzad
دسته بندی اصلی :
تاریخ و زمان خبر

۱۲:۳۶

۱۶ بهمن ۱۳۹۸

کد خبر :

69210

چاپ
تلگرام
اینستاگرام
گوگل پلاس
فیسبوک
توئیتر
فونت بزرگ
فونت کوچک